 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
Раздзел: Аб лабараторыі
З гісторыі Навукова-творчы калектыў Выконваемыя і перспектыўныя навукова-даследчыя праекты Справаздача за перыяд з 2000 па 2003 гады |
Дакумент: Навукова-творчы калектыў
На гэтай старонцы: Марозава Таццяна Анатолеўна, загадчык (з 2005 г.) Ліцьвінка Васіль Дзмітрыевіч, загадчык (1981-2005 гг.)
Палукошка Вольга Іванаўна, малодшы навуковы супрацоўнік
Лук'янава Таццяна Валер'еўна, метадыст Белабровік Таццяна, лабарант 1 кваліфікацыйнай катэгорыі вучэбнай часткі (з верасня 2007 года) Каратай Віктар Канстанцінавіч, метадыст 
Марозава Таццяна Анатолеўна, кандыдат філалагічных навук (2001), дацэнт (2007), загадчык (з 2005 г.)  Нарадзілася ў 1975 г. у в. Холмеч Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. У 1992 г. з сярэбраным медалём скончыла Суткоўскую сярэднюю школу, у 1997 г. з адзнакай - філалагічны факультэт БДУ па спецыяльнасці "беларуская і руская мова і літаратура", у 2000 г. - аспірантуру пры кафедры тэорыі літаратуры філалагічнага факультэта БДУ па спецыяльнасці "тэорыя літаратуры". У сакавіку 2001 г. паспяхова абаранiла дысертацыю на тэму "Паэтыка беларускіх абрадавых песень перыядаў каляндарных пераходаў: Семантыка. Вобразны лад. Кампазіцыя" на атрыманне вучонай ступенi кандыдата фiлалагiчных навук. Ступень кандыдата навук прысуджана ВАКам Беларусi 30 мая 2001 г. Дысертацыя з'яўляецца першым у галіне гістарычнай паэтыкі комплексным даследаваннем стадыяльных асаблівасцей станаўлення сродкаў славеснай парадыгмы (тропаў), вобразастварэння і ўласна кампазіцыйнай будовы. Упершыню атрыманы вывады, якія дазволілі канкрэтызаваць існуючае ў фалькларыстыцы паняцце "пераходнага перыяду" як тэрмін "перыяд каляндарных пераходаў", апрабацыя якога ўпершыню праведзена на беларускім матэрыяле; абаснавана канцэпцыя шматвектарнасці станаўлення сродкаў тропікі абрадавай песні; выяўлены, сістэматызаваны і абгрунтаваны першасныя сродкі вобразастварэння і старажытныя схемы кампазіцыі абрадавых песень.Працуе ў БДУ з верасня 2000 г. (спачатку выкладчыкам кафедры тэорыі літаратуры, з красавіка 2005 г. пераведзена на пасаду загадчыка вучэбна-навуковай лабараторыі беларускага фальклору пры кафедры тэорыі літаратуры, з верасня 2005 г. старшы выкладчык кафедры па сумяшчальніцтву (0,5 стаўкі), з верасня 2008 г. - дацэнт кафедры па сумяшчальніцтву (0,5 стаўкі). Агульны стаж навуковай работы 13 гадоў, педагагічнай работы - 8 гадоў. З'ўляецца аўтарам 77-і публікацый, з іх 73 - навуковыя (у тым ліку 2 манаграфіі, адна з якіх падрыхтавана адзінаасобна, другая - калектыўная) і 4 - вучэбна-метадычныя. Даследуе паэтыку беларускіх каляндарна-абрадавых песень ва ўсходнеславянскім кантэксце, сацыядынаміку асобных відаў і жанраў фальклору ўсходніх славян, постфальклорныя з'явы ў культурнай прасторы Беларусі, гістарыяграфію фалькларыстычнага вывучэння беларускай культуры канца ХІХ-першай паловы ХХ стагоддзяў, віды і жанры сучаснага гарадскога фальклору, праблемы сацыяфалькларыстыкі. Сiстэматычна прымае ўдзел у навукова-практычных канферэнцыях і сімпозіумах. У 2000-2008 гг. выступіла на 47 мiжнародных, рэспублiканскiх i мiжвузаўскiх канферэнцыях (у тым ліку ў Расіі, Украіне, Германіі, Велікабрытаніі (Шатландыя, Уэльс) з дакладамi на секцыйных пасяджэннях. У 2006-2008 гг. - навуковы кіраўнік навукова-даследчай тэмы па гранце БРФФД "Фальклор у сучаснай культуры беларускай моладзі" (нумар дзяржрэгістрацыі 20062639). З красавіка 2008 г. - кіраўнік новай навуковай тэмы "Сучасны гарадскі фальклор Беларусі" (нумар дзяржрэгістрацыі 20081460), які атрымаў перамогу ў конкурсе грантаў БРФФД "Навука2008-М". Галіны навуковай дзейнасці: фалькларыстыка, літаратуразнаўства, культуралогія. Асноўныя навуковыя і вучэбна-метадычныя публікацыі:
 Васіль Ліцьвінка - загадчык навукова-даследчай лабараторыі (1981-2005), вядучы навуковы супрацоўнік вучэбна-навуковай лабараторыі Белдзяржуніверсітэта, кандыдат філалагічных навук, старшы навуковы супрацоўнік Васіль Ліцьвінка з 1964 года займаецца збіраннем, даследаваннем рэгіянальнай спецыфікі, выданнем і папулярызацыяй фальклору, абрадава-святочнай і этнічнай культуры беларускага народа, у першую чаргу Беларускага Палесся як ураджэнец рэгіёна. Ён удзельнічаў за гэты час у 20 навуковых комплексных палескіх экспедыцыях на тэрыторыі ад Лоева да Маларыты. У 20 з іх - як кіраўнік студэнцкіх фальклорных экспедыцый на Палессе ў 1969 - 1989 гадах; у пяці 1990 - 1994 гг. - як кіраўнік комплексных экспедыцый Часовага навуковага калектыву па падрыхтоўцы Дзяржаўнай праграмы "Адраджэнне традыцыйнай мастацкай культуры Палесся. Канцэптуальныя асновы і праграмныя накірункі " (Мн., 1994). На першым і другім з'ездах Беларускага саюза фалькларыстаў у 1992 і 1995 гадах Васіль Ліцьвінка быў выбраны старшынёй навукова-творчага аб'яднання, важнейшымі накірункамі працы якога, акрамя збірання, даследавання і выдання фальклору, была арганізацыя фалькларыстычнай працы ў абласцях і раёнах, вучэбна-метадычных школ па фальклору, шматлікіх рэгіянальных фестываляў фальклору, у тым ліку і ўключаных у сусветны каляндар ЮНЕСКА свят "Каляды" і "Вялікдзень" у Траецкім прадмесці г.Мінска. Ён з'яўляецца таксама віцэ-старшынёй Таварыства беларускай школы.Сваю педагагічную працу Васіль Ліцьвінка пачаў у сямігодцы палескай вёскі Лука Столінскага раёна, дзе ў 1958-60 гг. выкладаў беларускую мову і літаратуру, спевы і іншыя прадметы, а прадоўжыў выкладаннем фальклору ў 1975 годзе на філалагічным факультэце БДУ. У 1981 годзе ён стварыў тут Навукова-даследчую лабараторыю беларускага фальклору, дзе пад яго кіраўніцтвам паспяхова выкананы навукова-даследчыя праекты "Фальклор Беларускага Палесся", "Рэгіянальная спецыфіка беларускага фальклору", "Інтэрпрэтацыя і выкарыстанне фальклору ў вучэбна-выхаваўчым працэсе ВНУ", "Фальклор запаведных і памежных з Расіяй, Украінай, Польшчай і Літвой рэгіёнаў" і выконваецца "Даследаванне і рэканструкцыя фальклору і этнакультуры Чарнобыльскага рэгіёна". На глебе вынікаў гэтай працы ўзнікла Навуковая школа рэгіянальнага даследавання і інтэрпрэтацыі фальклору імя Рыгора Шырмы і Генадзя Цітовіча, колам дзейнасці якой, акрамя збіральнікаў і даследчыкаў фальклору, ахоплены 110 аўтэнтычных, прафесіяналізаваных, стылізаваных , фолькмадэрнавых і некаторых іншых фальклорных калектываў Беларусі і замежжа. Студыя гуказапісу пры НДЛ стане асновай для стварэння Рэспубліканскага мультымедыйнага цэнтра-архіва фальклору і этнічнай культуры Беларусі. У плане перспектыўных навукова-даследчых напрамкаў працы НДЛ: "Даследаванне фальклору і традыцыйнай культуры беларуска-польскага памежжа"; "Беларуска-шведскія этнакультурныя і гістарычныя ўзаемасувязі"; "Спевы пра даўніх ліцьвінаў";"Этналінгвістычнае даследаванне Палесся"; "Мультымедыйныя вучэбна-метадычныя сродкі ў курсе фальклору ВНУ" і некаторыя іншыя. Пераважна на Палессі фалькларыстам Ліцьвінкам зроблена каля 200 тыс. тэкставых і 50 тыс. аўдыёзапісаў фальклору і матэрыялаў традыцыйнай культуры. Пад час яго 15-гадовага супрацоўніцтва з 1985 па 2000 гг. з Беларускім тэлебачаннем у рамках праграмы "Запрашаем на вячоркі" зроблены 246 відэафільмы абрадава-святочнай культуры, сярод якіх - усе важнейшыя самабытныя фальклорна-этнаграфічныя з'явы Беларусі, а найбольшую каштоўнасць маюць святы і абрады Чарнобыльскага рэгіёна, многія з якіх знішчаны ў выніку глабальнай катастрофы. У розныя гады Васіль Ліцьвінка чытаў лекцыі па фальклору у Белдзяржпедуніверсітэце, Беларускай акадэміі мастацтваў, Беларускім універсітэце культуры і інстытутах удасканалення кваліфікацыі, спецкурс па метыдыцы збірання фальклору ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце. Ён з'яўляецца членам рэгіянальнай камісіі Міжнароднай арганізацыі па фальклору (IOF) ЮНЕСКА, удзельнічае ў працы Нацыянальнай каміссіі Беларусі па яе справах, падтрымлівае навуковыя сувязі па збіранню і даследаванню беларускага фальклору з кафедрай беларускай філалогіі Варшаўскага універсітэта у Польшчы, Гродзенскага, Віцебскага і Магілёўскага універсітэтаў і Беларускага дзяржпедуніверсітэта; фальклору і этнічнай культуры Палесся - з Інстытутам славістыкі Расійскай акадэміі навук, ІМЭФ і ВНУ г. Роўна на Украіне і Гомельскім і Гродзенскім універсітэтамі, Беларускім фондам культуры, Таварыствам беларускай школы, абласнымі і раённымі цэнтрамі народнай творчасці. Ён аўтар 20 кніг і зборнікаў фальклору, больш 380 навуковых, вучэбна-метадычных і навукова-папулярных друкаваных работ. Асноўныя працы Васіля Ліцьвінкі: 1. Беларускі фальклор у сучасных запісах. Традыцыйныя жанры Брэсцкай вобл. (у сааўтарстве), Мн., 1973; Традыцыйныя жанры Гомельскай вобласці (у сааўтарстве). Мн., 1989; Традыцыйныя жанры Мінскай вобласці. Укл. Васіль Ліцьвінка. Мн., 1995. 2. Рыгор Шырма. Песня - душа народа.Укладанне, камментарыі, бібліяграфія, летапіс жыцця і творчай дзейнасці Р.Шырмы Васіля Ліцьвінкі.- выд. I, Мн., 1976; выд. II,Мн., 1993. 3. Васіль Ліцьвінка. Р.Р.Шырма - фалькларыст. - Аўт. дыс. канд. філ. навук. - Мн., 1984. 4. Песні партызанскай славы. Укл. Васіль Ліцьвінка. - Выд. I, Мн., 1984; выд. II, Мн., 1988. 5. Калыханкі і забаўлянкі. Укл. Васіль Ліцьвінка. - Мн., 1992. 6. Ліцьвінка Васіль. Край Адамаў родны...Новагародчына. - У зб.:Школьны літаратурны вечар. - Мн., 1992, ст.231-297. 7. Васіль Ліцьвінка. Веснавыя святы і абрады. - Мн., 1995. 8. Васіль Ліцьвінка. Зімовыя святкі. - Мн., 1995. 9. Васіль Ліцьвінка. Беларускі фальклор. Праграма для спецыяльнасцяў Беларускай акадэміі мастацтваў. - Мн., 1997. 10. Васіль Ліцьвінка. Беларускі фальклор. Праграма для навучальных устаноў культуры і адукацыі. - Роднае слова, №№7-8, 1998. 11. Спадчына маёй маці. Укл. Васіля Ліцьвінкі. Мн., 1993. 12. Ліцьвінка Васіль. Веснавыя святы і абрады.- Мн., 1995; Зімовыя святкі.- Мн., 1995. 13. Ліцьвінка Васіль. Святы і абрады беларусаў.- Выд.І, Мн., 1997; выд. II, Мн., 1998; выд. III, Мн.,2001. 14. Праблемы ўсходнеславянскай этналінгвістыкі. Укл. Васіль Ліцьвінка. Зборнік матэрыялаў Першай міжнароднай этналінгвістычнай канферэнцыі, Мінск, 25-26.ІV.2003. - Мн., 2003. 15. Васіль Ліцьвінка. "Спевы пра даўніх ліцьвінаў да 1434 года" Яна Чачота 1842 - 1844 гадоў - гістарычны эпас беларусаў. Мн., 2004. 16. Ліцьвінка Васіль. Каляндар свят і абрадаў беларусаў (1994 - 2006). Артыкулы Васіля Ліцьвінкі:
Палукошка Вольга Іванаўна, малодшы навуковы супрацоўнік, магістр філалагічных навук  Нарадзілася ў 1984 г. у г. Мінску. У 2001 г. з залатым медалём скончыла Фядорскую сярэднюю школу, у 2006 г. - з адзнакай філалагічны факультэт БДУ па спецыяльнасці "беларуская філалогія". Абараніла дыпломную работу па тэме "Беларускія сямейна-бытавыя песні ў гендэрным аспекце". Падчас вучобы ў БДУ ў складзе навуковых калектываў неаднаразова з'яўлялася пераможцай конкурсу грантаў сярод студэнтаў Белдзяржуніверсітэта.У 2007 г. скончыла магістратуру пры кафедры тэорыі літаратуры БДУ па спецыяльнасці "літаратуразнаўства" і паспяхова абараніла магістарскую дысертацыю на тэму: "Гендэрны кампанент мастацкага стылю беларускіх сямейна-бытавых песень". У дадзенай працы была зроблена спроба прасачыць, як і ў якой ступені гендэрныя характарыстыкі фальклорнага аўтара ўплывалі на стыль беларускай сямейна-бытавой лірыкі, а таксама выявіць характар гэтага ўплыву. Акрамя таго, даследаваліся не менш актуальныя, асабліва апошнім часам, пытанні: праблема фалоклорнага аўтара і праблема насілля, спецыфіка яго адлюстравання ў тэкстах (не абмінаўся пры гэтым і гендэрны аспект насілля ўвогуле). На падставе гендэрна-псіхалагічнага аналізу былі вылучаны тры тыпы маці(свекрыві), а таксама столькі ж тыпаў сына(мужа). У рабоце прасочваецца роля псіхалогіі асобы і роля гендэрных стэрэатыпаў у паводзінах персанажаў. Але былі разгледжаны не толькі гендэрныя стэрэатыпы, якія знайшлі сваё адлюстраванне ў лірыцы, а і звярталася ўвага на стэрэатыпнасць ў падыходах да вывучэння сямейна-бытавой песні ўвогуле. Мае сем навуковых публікацый:
Лук'янава Таццяна Валер'еўна, магістр філалагічных навук (2002), кандыдат філалагічных навук (2008), метадыст (2005)  Нарадзілася ў 1977 г. у г. Полацку Віцебскай вобласці. У 1994 г. скончыла сярэднюю школу №8 ў Полацку, у 2001 г. - філалагічны факультэт БДУ па спецыяльнасці "беларуская філалогія", у 2002 г. - магістратуру пры кафедры тэорыі літаратуры БДУ па спецыяльнасці "літаратуразнаўства" і паспяхова абараніла магісцерскую дысертацыю на тэму "Праблема жанраў беларускай фальклорнай прозы", у 2005 г. - аспірантуру пры кафедры тэорыі літаратуры БДУ. Пасля заканчэння аспірантуры была накіравана па размеркаванні ў ВНЛ беларускага фальклору БДУ.Пад час вучобы ў БДУ ў складзе навуковых калектываў неаднаразова з'яўлялася пераможцай конкурсу грантаў сярод студэнтаў, магістрантаў, аспірантаў Белдзяржуніверсітэта, некалькі разоў - кіраўніком навуковых праектаў. У 2004 г. у Рэспубліканскім інстытуце вышэйшай школы абараніла дыпломную работу "Камунікацыя ў фальклоры" па спецыяльнасці "культуралогія". У маі 2008 г. паспяхова абараніла дысертацыю на тэму "Фенаменалогія жанраў беларускай фальклорнай няказкавай прозы" на атрыманне вучонай ступенi кандыдата фiлалагiчных навук. Ступень кандыдата навук была зацверджана ВАКам Беларусі 8 кастрычніка 2008 г. У дысертацыі ўпершыню ў айчыннай фалькларыстыцы выкарыстаны фенаменалагічны падыход да вывучэння жанраў беларускай фальклорнай няказкавай прозы (легенды, прымхліцы, сказа, небыліцы, анекдота), што дазволіла высветліць фенаменалагічныя параметры і характарыстыкі адзначаных жанраў: спецыфіку фальклорнага і жанравага мыслення, жанравага ўспрыняцця рэчаіснасці носьбітамі беларускай вусна-паэтычнай традыцыі, адметнасці жанравых карцін свету, заканамернасці мадэліравання мастацкага свету і тым самам атрымаць кардынальна новую праекцыю жанраў беларускага няказкавага фальклору. У 2006-2008 гг. - член часовага навуковага калектыву па гранце БРФФД "Фальклор у сучаснай культуры беларускай моладзі" (нумар дзяржрэгістрацыі 20062639). З красавіка 2008 г. - выканаўца новай навуковай тэмы "Сучасны гарадскі фальклор Беларусі" (нумар дзяржрэгістрацыі 20081460), які атрымаў перамогу ў конкурсе грантаў БРФФД "Навука2008-М". Рэгулярна прымае ўдзел у навукова-практычных канферэнцыях, мае 20 навуковых публікацый. Галіны навуковай дзейнасці: фалькларыстыка, культуралогія. Асноўныя публікацыі:
Белабровік Таццяна Мікалаеўна, лабарант 1 кваліфікацыйнай катэгорыі вучэбнай часткі (з верасня 2007 года)  Нарадзілася 15 ліпеня 1981 г. у г. Мінску. У 2004 г. скончыла Беларускі дзяржаўны універсітэт культуры і мастацтваў па спецыяльнасці "архіўная справа". Працавала па размеркаванні ў Музеі народнай творчасці г.п. Масты Гродзенскай вобласці. З красавіка 2005 г. лабарант 1 кваліфікацыйнай катэгорыі вучэбнай часткі вучэбна-навуковай лабараторыі беларускага фальклору пры кафедры тэорыі літаратуры БДУ. З кастрычніка 2005 г. пераведзена ў склад супрацоўнікаў навуковай часткі лабараторыі на пасаду тэхніка 1 кваліфікацыйнай катэгорыі на навуковую тэму "Рэканструкцыя фальклору і этнакультуры Чарнобыльскага рэгіёна" (кіраўнік В.Дз.Ліцьвінка). З красавіка 2006 г. пераведзена на пасаду лабаранта 1 кваліфікацыйнай катэгорыі па навуковай тэме "Фальклор у сучаснай культуры беларускай моладзі" (кіраўнік Т.А.Марозава).З верасня 2007 года - лабарант 1-й кваліфікацыйнай катэгорыі вучэбнай часткі лабараторыі. Займаецца ўпарадкаваннем рэгіянальнага архіва Гродзенскай і Мінскай абласцей вучэбна-навуковай лабараторыі беларускага фальклору БДУ. Сфера навуковых інтарэсаў - вобразы прадстаўнікоў ніжэйшай міфалогіі беларусаў. Каратай Віктар Канстанцінавіч, метадыст  Нарадзіўся ў 1975 г. у г.п. Мядзель Мінскай вобласці. Скончыў з залатым медалём Мядзельскую сярэднюю школу. У 1973-1978 гг. студэнт філалагічнага факультэта БДУ (іменны стыпендыят), з 1978 стажор-выкладчык, з 1979 г. выкладчык, потым старшы выкладчык кафедры беларускай літаратуры, славянскіх літаратур БДУ. Чытаў лекцыйныя курсы і праводзіў практычныя заняткі па гісторыі беларускай літаратуры, беларускай літаратуры ХХ стагоддзя, тэорыі літаратуры, гісторыі сусветнай культуры, гісторыі культуры Беларусі для студэнтаў усіх аддзяленняў філалагічнага факультэта БДУ, а таксама для студэнтаў БДУ факультэтаў журналістыкі, фізічнага, хімічнага, для навучэнцаў факультэта павышэння кваліфікацыі выкладчыкаў самых розных навучальных устаноў Рэспублік Беларусь.З 2001 г. навуковы супрацоўнік навукова-даследчай лабараторыі беларускага фальклору БДУ. Працаваў над навуковай тэмай, прысвечанай праблемам рэканструкцыі традыцыйнага фальклору Чарнобыльскага рэгіёна. З кастрычніка 2005 г. метадыст вучэбна-навуковай лабараторыі беларускага фальклору пры кафедры тэорыі літаратуры БДУ. У сферу навуковых інтарэсаў уваходзяць аспекты даследавання асаблівасцей фальклору традыцыйнай этнакультуры і фальклору ў сучасных умовах, карэляцыі фальклорных і літаратурных пачаткаў у беларускай паэзіі ХХ ст., культуралогіі, праблем сучаснага музычнага і драматычнага тэатра. Зараз працуе над індывідуальнай навуковай тэмай "Фальклор Нарачанскага краю. Дамінантныя і маргінальныя аспекты". Літаратуразнавец, фалькларыст, тэатральны крытык. Аўтар больш 80 публікацый. Найбольш паказальныя з іх:
|